SALARY CAP
/Opracował: L'e szczur/

Jeśli chcecie się z bliska przyjrzeć "salary cap", to poniższy artykuł jest rozwieje wszystkie Wasze wątpliwości. Przeczytacie nie tylko o SC, ale również o zagadnieniach z nim związanych.

Co to w ogóle jest SC?

Salary Cap to maksymalna kwota, którą drużyna może bez spełniania żadnych dodatkowych warunków wydać na pensje swoich zawodników.

Po co został wprowadzony?

Generalnie idea jest taka, że aby utrzymać konkurencyjność rynku ustalono maksymalną kwotę, za którą można kupować usługi zawodników. Tak, aby drużyny z większymi zasobami finansowymi nie mogły w prosty sposób zgarniać co ciekawszych zawodników z rynku oferując im więcej niż inni.

Salary Cap w NBA jest limitem "miękkim" - to znaczy są pewne możliwości płacenia zawodnikom ponad SC, ale musi być spełniony szereg warunków.

Jak jest wyliczany Salary Cap?

SC jest ustalany jako pewna część BRI (Basketball Realted Income) i w sezonie 04-05 będzie wynosił 48,04% BRI całej ligi. Opieramy się tu o przewidywane zyski ligi na przyszły sezon i dzielimy przez liczbę drużyn.

Specjalista od CBA Dan Rosenbaum przewiduje, że kwotowo SC na ten sezon będzie wynosić około 44M$.

Tu też najwyraźniej widać dlaczego NBA musi rosnąć przenosząc się nawet na inne kontynenty. Przy rosnących płacach zawodników, przyszłej renegocjacji CBA liga po prostu musi sobie zapewnić dochody, tak, aby SC nie zaczął gwałtownie spadać przez co dobrzy zawodnicy przestaliby się zgłaszać do draftu, a pozostali zaczęliby odchodzić do innych lig. Oczywiście byłby to początek końca NBA.

Jakie są wyjątki/warunki aby podpisać kontrakty poza SC?

Po pierwsze CBA (Collective Bargaining Agreement) ma regulować tak dużo jak się tylko da z finansów NBA. I ma chronić ligę przed nią samą. Jednak CBA ma również chronić część interesów zawodników. Dlatego SC jest limitem miękkim.

Drużyna może wydać na pensję ponad SC o ile:

• przedłuża kontrakt swojego zawodnika (z zachowaniem zasad kontraktów maksymalnych) - i jest to promocja i zachęta do pozostawania w jednej drużynie.
• zatrudnia zawodnika na podstawie exception (rodzaje exceptions poniżej)

5. Exceptions

Często słyszymy o Mid Level Exception, Bird, lub Early Bird Exception. Ale kto może je wykorzystać i jak - pozostają słodką tajemnicą. Oto przepis na exceptions:

• Larry Bird Exception - To wyjątek który pozwala drużynie na podpisanie kontraktu z własnym FA (Free Agent). Ale zawodnik ten musiał zagrać w NBA przez przynajmniej 3 pełne sezony (bez bycia zwolnionym, lub bez zmiany klubu jako FA). LBE pozwala na zatrudnienie zawodnika za maksymalny przysługujący kontrakt przy jego stażu w NBA (o kwotach maksymalnych kontraktów piszę poniżej). Kontrakt może być podpisany maksymalnie na 7 lat i w każdym kolejnym roku pensja zawodnika może rosnąć maksymalnie o 12,5%.
  
• Early Bird Exception - Zawodnik nabiera praw do EBE już po 2 latach gry bez zwolnienia lub zmiany klubu jako FA. Używając EBE drużyna może podpisać z zawodnikiem nowy kontrakt opiewający maksymalnie na 175% poprzedniego, lub za średnią pensję przysługującą przy stażu zawodnika. Kontrakt musi być podpisany przynajmniej na 2 lata i nie dłużej niż na 6.
  
  Nieczęsto słyszy się o takich kontraktach, bo zawodnikowi zawsze bardziej opłaca się poczekać jeszcze rok, nabyć prawa do LBE i podpisać maximum.
  
• No Bird - To exception pozwala na zatrudnienie własnego FA za 120% poprzedniego kontraktu, lub 120% pensji minimalnej. Podwyżki w kolejnych latach mogą wynosić maksymalnie 10%.
  
• Mid Level Exception - Wyjątek ten mówi o tym, że drużyna może zaoferować dowolnemu zawodnikowi kontrakt za MLE nawet jeśli jest to ponad jej SC. MLE jest równy średniej pensji w danym sezonie i będzie wynosić około 4,9M$ w sezonie 04-05. Kontrakt za MLE może być zawarty na max 6 lat. Podpisując kontrakt za MLE drużyna nie traci praw do MLE i może podpisać analogiczny kontrakt z innym zawodnikiem w następnym sezonie.
  
• 1 Million Exception - 1ME wynosi w sezonie 04-05 dokładnie 1,6M$. Można na jego podstawie podpisać kontrakt maksymalnie na 2 lata.
  
• Rookie exception - Drużyna będąca ponad SC może podpisać pierwszoroczniaka za kwotę zgodną z tzw. rookie scale (o której pisze poniżej).
  
• Minimum salary - za pensję minimalną drużyna może podpisać dowolnego zawodnika. Kwota MS zależy od stażu w NBA i wynosi od 380K$ (przy pierwszy roku w NBA) do ponad 1,1 M$ dla weteranów ze stażem przynajmniej 10-letnim.
  
• Disabled Player Exception - to exception jest przyznawane przez ligę drużynom, które z jakiegoś powodu straciły zawodnika z powodów zdrowotnych. Wynosi ono 50% kontraktu utraconego zawodnika i może być użyte do zatrudnienia 1 zawodnika.

Kontrakty maksymalne

Maksymalny kontrakt jaki może być zaoferowany zawodnikowi nie wybranemu w drafcie (bo oni dostają kontrakty zgodnie z rookie scale) może wynosić od 10,96M$ (przy stażu w NBA od 0 do 6 lat), 13,152M$ (przy stażu od 7 do 9 lat) i 15,344 M$ przy stażu 10-letnim.

Przy kontraktach wieloletnich tylko pierwszy rok kontraktu jest ograniczany przez kwotę maksymalną. Podwyżki w następnych latach mogą wynosić do 5%. Dlatego też wszyscy zawodnicy, którzy mieli kontrakty sprzed 99 roku i zarabiają teraz od 20 do 30M$ za sezon mogą oczekiwać znacznych obniżek pensji.

Rookie scale

Jest to skala definiująca maksymalne kontrakty przyznawane pierwszoroczniakom wybranym w pierwszej rundzie draftu. W tym sezonie będą one wynosić: Za pierwszy rok w NBA - 3,5M$. Rok drugi - 3,7M$, Trzeci - 4M$ i opcjonalnie 4 - 5M$.


Kontrakty 10-dniowe

Kontrakty 10-dniowe (lub na 3 mecze) stosuje się, aby uzupełnić skład zastępcą za kontuzjowanego zawodnika. Drużyna może podpisać 2 kontrakty 10-dniowe z jednym zawodnikiem w jednym sezonie. Trzeci kontrakt musi być kontraktem na resztę sezonu. Kontrakty 10-dniowe można podpisywać od 5 stycznia.

Free agency

Są dwa rodzaje wolnych agentów: restricted i unrestricted.

• Restricted FA - Drużyny podpisujące kontrakt z pierwszoroczniakami zwykle robią to na 3 lata bo do tego obliguje ich CBA, ale mogą zastrzec sobie prawa do zawodnika na 4 rok. Wtedy po trzecim roku taki zawodnik może sobie szukać drużyny, która mu zaoferuje kasę (np. zgodnie Bird Exception), ale pierwszeństwo w jego zatrudnieniu ma dotychczasowy pracodawca pod warunkiem zgody na takie same warunki finansowe jak te oferowane przez inną drużynę. W ostatnim sezonie Andre Miller podpisał kontrakt z Nuggets będą restricted FA, bo Clippers nie zdecydowali się na wyrównanie oferty. Natomiast Elton Brand będąc restricted FA i mając ofertę od Miami Heat został zatrzymany w Clippers z kontraktem na 6 lat za 82M$.
  
• Unrestricted FA - może negocjować dowolny kontrakt (zgodny z CBA) z dowolną drużyną i jego dotychczasowy pracodawca nic nie może na to poradzić. Tak Lakers stracą Bryanta po tym sezonie.

Co się liczy do SC ?

To akurat jest dość proste. Przy wyliczaniu statusy drużyny wobec SC brane są pod uwagę: pensje zawodników, prawa do rookies, zawodnicy zwolnieni, zawodnicy emerytowani, FA (restricted i unrestricted) oraz nawet wolne miejsca w składzie (każde z nich ma wartość).

Co to jest zasada Over-36 i co ma wspólnego z salary cap.

Jest to zasada, która zabezpiecza ligę przed nadużyciami następującego typu. Załóżmy, że drużyna chce zatrudnić zawodnika, który ma ochotę jeszcze grać przez 3 lata, ale mogą mu dać jedynie Mide Level Exception mimo, że jest on warty dwa razy więcej. Bez zasady Over-36 mogliby podpisać z nim kontrakt na 6 lat, ale zawodnik grałby tylko przez 3 i przez kolejne 3
dostawałby kasę już po zakończeniu kariery. Wtedy de-facto zawodnik zarobiłby dużo więcej niż pozwala CBA.

Dlatego zawodnicy, którzy ukończyli 36 lat podlegają zasadzie "Over-36", która mówi, że kwoty, które zawodnik otrzyma potencjalnie po przejściu na emeryturę liczą się do SC jeszcze przed ukończeniem 36 roku życia.

Przykład - zawodnik ma zarabiać powiedzmy po 10 M$ za 7 lat gry przy czym ostatnie 2 lata wypadają po jego 36 urodzinach, Wtedy 20 M$ jest dzielone na 5 (bo tyle lat zostanie rozegrane przez ukończeniem 36 roku życia) i dodawane do SC w pierwszych 5 sezonach kontraktu. W takim wypadku zawodnik będzie dostawał po 10 M$ ale do SC będzie się liczyło po 14M$. Jeżeli zawodnik będzie twardy i wytrwa to jego pensja w ostatnich 2 sezonach zejdzie z S.C. mimo, że będzie on aktywnie grał. To jest tylko jeden ze scenariuszy, ale pozostałe zajęłyby mi z 10 stron, więc nie będę się rozpisywał.

Emerytura a Salary Cap

Jeżeli zawodnik przechodzi na emeryturę to jego pensja w dalszym ciągu będzie się liczyła do SC, aż do końca kontraktu Jedyny przypadek gdy pensja zawodnika który odszedł nie liczy się do SC jest wtedy, gdy zawodnik odchodzi ze względów medycznych, ale i tak zwykle jest to 1 lub 2 sezony po odejściu.

Buy-outs

Jeżeli zawodnik jest bezproduktywny, a zarabia krocie i blokuje miejsce pod SC wówczas drużyna może wykupić jego kontrakt przez co zwolni sobie miejsce pod SC a zawodnik zostanie FA. Wówczas kwota wykupu (zwykle w okolicach 50% pozostającej części kontraktu) jest rozkładana na okres jaki pierwotnie pozostawał do wypełnienia kontraktu.

Czym jest Lipcowe Moratorium

Jest to okres pomiędzy czasem gdy zawodnicy zostają FA rstricted i unrestricted (a dzieje się to zawsze 1 lipca) a czasem gdy wyliczony zostaje SC (zwykle druga połowa lipca). W tym czasie unrestricted FA nie mogą podpisywać kontraktów, a drużyny nie mogą wykonywać tradów. Oczywiście zawodnicy mogą negocjować kontrakty.

W czasie gdy obowiązuje Lipcowe Moratorium możemy jedynie zobaczyć:
- podpisywanie kontraktów z rookies
- podpisywanie umów na 4 i 5 rok z własnymi rookies
Możemy je widzieć dlatego, że umowy te nie zależą od SC.